Kwaliteit en herkomst

Welke rol speelt rodegistrijst in een evenwichtige voeding?

Terwijl het fermenteren van voedingsmiddelen vroeger diende voor conservering, is het houdbaar maken de afgelopen jaren ingrijpend veranderd en uitgegroeid tot een echte voedingstrend. Inmiddels worden gefermenteerde producten zoals melkzuurgefermenteerde groenten of gefermenteerde zuivelproducten vooral gewaardeerd om hun waardevolle bestanddelen. Daarbij spelen met name probiotische culturen een sleutelrol. Kenmerkend voor rode gefermenteerde rijst zijn op hun beurt voedingsvezels, antioxidanten en micronutriënten.
Welke rol speelt rodegistrijst in een evenwichtige voeding?

Dr. med. Jan Brünsing is specialist in interne geneeskunde en voedingsgeneeskunde. Sinds mei 2020 leidt de internist als eigenaar – samen met zijn collega Dr. Dhaksanan Thiruchittampalam – de praktijk voor interne geneeskunde in de Mediapark-Klinik in Keulen. Daarvoor werkte Brünsing als leidinggevend stafarts op de spoedeisende hulp van het Krankenhaus Merheim. De moderne voedingstherapie is voor Dr. med. Jan Brünsing een onmisbaar, aanvullend onderdeel van zijn dagelijkse medische werk.

Wat is rodegistrijst?

BioProphyl: Dr. Brünsing, u bent specialist in interne geneeskunde en voedingsgeneeskunde. Kunt u ons uitleggen wat rodegistrijst is en wat gefermenteerde voedingsmiddelen zo bijzonder maakt?


Jan Brünsing: Rode gefermenteerde rijst, ook bekend als ‘rodegistrijst’ of ‘Hong’, is een bijzondere soort rijst die door fermentatie met een speciale schimmel genaamd Monascus purpureus wordt geproduceerd. Deze schimmel geeft de rijst zijn kenmerkende rode kleur en heeft enkele bijzondere eigenschappen: rode gefermenteerde rijst heeft een dieprode kleur en kan afhankelijk van de fermentatieduur en het fermentatieproces ook verschillende tinten hebben.

De smaak kan licht zoet tot licht zuur zijn en heeft vaak een subtiele gefermenteerde toets. Hij heeft overigens niets te maken met de Carmague-rijst uit Frankrijk – een van mijn patiënten heeft zich daar al eens in vergist. Die is alleen roodachtig gekleurd, maar niet gefermenteerd. Rode gefermenteerde rijst wordt daarentegen traditioneel in de Chinese keuken gebruikt en dient als kleur- en smaaktoevoeging in verschillende gerechten, vooral in vleesgerechten en sauzen.

Hij wordt ook gebruikt voor het maken van rode rijstwijn en andere alcoholische dranken. Rode gefermenteerde rijst bevat natuurlijke verbindingendie bekendstaan als monacolinen . Deze bestanddelen trekken steeds meer belangstelling in het huidige onderzoek – en zijn een van de redenen waarom rode gefermenteerde rijst als superfood wordt beschouwd.

Gefermenteerde voedingsmiddelen in de voeding

BioProphyl: Rodegistrijst is maar een van de vele gefermenteerde voedingsmiddelen die in Duitsland verkrijgbaar zijn. Welke rol kunnen gefermenteerde voedingsmiddelen in het algemeen spelen in de voeding?


Jan Brünsing: Gefermenteerde voedingsmiddelen kenmerken zich in de eerste plaats door een karakteristiek, fijnzuur aroma. Daarom zijn ze een geliefd ingrediënt voor fijnproevers. Elk van mijn patiënten kent vast nog zuurkool of ingelegde zure augurken. Het aanbod is met kimchi, yoghurt, kefir, tempeh, appelazijn en miso nog veel breder. Veel gefermenteerde voedingsmiddelen bevatten probiotische bacteriën (als ze niet gepasteuriseerd zijn). Interessant in dit verband: deze probiotische culturen uit gefermenteerde voedingsmiddelen kunnen zich in de darm vestigen. Oorspronkelijk werd het natuurlijke proces van fermentatie ontdekt en vervolgens gebruikt als een methode om voedingsmiddelen houdbaar te maken . Door het fermentatieproces kunnen voedingsmiddelen langer worden bewaard zonder dat de kwaliteit of smaak wordt aangetast.

Fermentatie kan de smaak en textuur van voedingsmiddelen verbeteren of veranderen. Bij brood kent bijna iedereen het: fermentatie van deegproducten zoals zuurdesembrood geeft een karakteristieke smaak en een betere textuur.

Rodegistrijst als bron van micronutriënten en antioxidanten?

BioProphyl: Rodegistrijst wordt vaak beschouwd als bron van micronutriënten en antioxidanten. Hoe passen deze eigenschappen in een gezonde en evenwichtige voeding?


Jan Brünsing: Door fermentatie worden de voedingsbestanddelen beter vrijgemaakt en ontstaat daardoor een hogere beschikbaarheid van voedingsstoffen: fermentatie kan zo de beschikbaarheid van voedingsstoffen in voedingsmiddelen verhogen. Uit gefermenteerde kool (zuurkool) kunnen bijvoorbeeld meer vitaminen en mineralen worden opgenomen dan uit rauwe kool. Rodegistrijst in het bijzonder is rijk aan magnesium en zink, bevat anthocyanen (secundaire plantenstoffen) en veel voedingsvezels. Allemaal bestanddelen die bij veel mensen te weinig op het bord vertegenwoordigd zijn.

Voeding bij het voorkomen en behandelen van chronische aandoeningen

BioProphyl: Als specialist in interne geneeskunde houdt u zich ook bezig met het voorkomen en behandelen van chronische aandoeningen. Kunt u uitleggen welke invloed een gezonde en evenwichtige voeding hierbij heeft?


Jan Brünsing: Als we acute klachten in onze praktijk even buiten beschouwing laten, behandelen we als internisten, zowel specialistisch als in de huisartsenzorg, bijna alleen nog de gevolgen van onze ‘verkeerd gestuurde’ welvaart. De meeste patiënten lijden ernstig na vele jaren van te weinig beweging en verkeerde en overmatige voeding. Pas wanneer de eerste manifeste diagnoses zoals diabetes mellitus type 2, leververvetting (NASH), hoge bloeddruk of darmaandoeningen optreden, worden sommige patiënten echt wakker. En het is niet zo dat we hen niet eerder al vriendelijk en tegelijk nadrukkelijk op deze problemen wijzen.

Een gezonde, voedingsstofrijke en evenwichtige voeding is een fundamentele preventieve factor bij overgewicht en dergelijke. Vrijwel alle patiënten ervaren ook een maximale toename van hun welzijn. Het is bijna ‘grappig’ wanneer patiënten ons na enkele weken met een nieuw voedingsconcept de verworvenheden zoals een betere spijsvertering, minder gewrichtspijn of een betere conditie werkelijk aanprijzen als hun eigen ‘ontdekking’. Maar zo is het ook leuk: als men het niet doet omdat de arts het heeft gepredikt, maar omdat men daadwerkelijk zichzelf iets goeds doet.

Voordelen en uitdagingen van rodegistrijst in een evenwichtige voeding

BioProphyl: Welke mogelijke voordelen en uitdagingen ziet u bij het opnemen van rodegistrijst in een evenwichtige voeding?


Jan Brünsing: Rodegistrijst kan naar mijn mening als gefermenteerd voedingsmiddel een voedingsconcept zinvol aanvullen. De nadruk ligt op ‘concept’: ik ben er een voorstander van om patiënten eerst te begrijpen aan de hand van een voedingsdagboek, een bewegingslogboek en ook hun ‘ondeugden’, en vervolgens een verbeteringsconcept op te stellen dat ook duidelijke en realistische (behandelings-/gewichts-)doelen definieert.

Voeding bij de behandeling van obesitas

BioProphyl: U biedt ook een behandeling voor obesitas aan. Welke plaats neemt voeding daarbij in en met welke individuele aspecten moet rekening worden gehouden?


Jan Brünsing: Voeding is vaak de sleutel, maar niet de enige mogelijkheid tot bijsturing. Mensen met obesitas hebben veel advies nodig, vragen tijd in de begeleiding en een nauwe band met de behandelaar.

In onze praktijk gebruiken we inderdaad verschillende concepten – individueel afgestemd op de patiënt. Bij sommige patiënten hebben we successen ‘gevierd’ met gedragstherapeutische begeleiding via een app , maar tegelijkertijd zou ik u patiënten kunnen noemen die met deze oplossing geen gram zouden afvallen. Bij zeer ernstige obesitas met dreigende of al bestaande gevolgziekten gebruiken we ook medicamenteuze methoden met GLP-1-analogen (semaglutide en andere).

Voeding is echter altijd de pijler waarbij er in de voorgeschiedenis van de patiënt vaak het meest ‘mis is gegaan’. Of dat nu bewust of onbewust is, uit luiheid of gebrek aan creativiteit bij het boodschappen doen of koken, of door gedragsstoornissen: ik heb tot nu toe nog geen ernstig obese persoon meegemaakt met een volledig gezond voedingsdagboek.

Rodegistrijst opnemen in de voeding

BioProphyl: Tot slot, Dr. Brünsing, kunt u ons enkele aanbevelingen geven voor mensen die rodegistrijst in hun voeding willen opnemen, met name vanuit uw vakkennis?


Jan Brünsing: Bij voedingsmiddelen zoals rodegistrijst, die bij ons niet in gecontroleerde kwaliteit verkrijgbaar zijn, raad ik gericht gebruik van voedingssupplementen aan. Rodegistrijst uit de Aziatische supermarkt heeft vaak een sterk wisselende kwaliteit en is ook qua smaak niet altijd gemakkelijk in de Europese keuken op te nemen. Bovendien kunnen verkeerd gefermenteerde producten mycotoxinen zoals citrinine bevatten, die schadelijke effecten op ons hebben.

Het BioProphyl-magazine

Lees verder

Meer perspectieven uit het BioProphyl-magazine.

Ontdek alle magazineartikelen