Prof. Dr. med. Jan Schmidt is chirurg en heeft zich gespecialiseerd in viscerale chirurgie. Als zelfstandig chirurg met toelatingsrechten in de Zwitserse Klinik Im Park en de Klinik Hirslanden Zürich, binnen het centrum voor algemene en viscerale chirurgie, biedt hij zijn patiënten vooral het voordeel van zijn jarenlange ervaring met complexe ingrepen aan onder andere de alvleesklier. De indrukwekkende expertise van Prof. Dr. med. Jan Schmidt wordt aangevuld met voedingsgeneeskundige behandelmethoden.
Darmgezondheid en orgaanfunctie
BioProphyl: Prof. Schmidt, uw vakgebied omvat complexe ingrepen aan de alvleesklier en het spijsverteringskanaal. Kunt u toelichten in hoeverre een gezonde darm een rol kan spelen bij de gezondheid van deze organen?
Prof. Dr. Schmidt: Een gezonde darm speelt een belangrijke rol bij het voorzien van het lichaam van voedingsstoffen en bij de wondgenezing. Vooral na ingrepen aan de alvleesklier verandert de darmperistaltiek vaak en dat kan tot diarree leiden. Des te belangrijker is het om hier ondersteunend in te grijpen en de darmfunctie weer te normaliseren. Daardoor kunnen de voedingsstoffen weer beter worden opgenomen.
Invloed van chirurgische ingrepen op de darmgezondheid
BioProphyl: Welke gevolgen hebben chirurgische ingrepen in het spijsverteringskanaal of aan de alvleesklier voor de darmgezondheid? Hoe kunnen patiënten een optimaal herstel ondersteunen?
Prof. Dr. Schmidt: Zoals eerder beschreven treedt na operaties in het spijsverteringskanaal – vooral ook aan de alvleesklier – vaak diarree op, omdat het verteringsvermogen van de alvleesklier verminderd is en/of de darmlengte is afgenomen door het verwijderen van een darmgedeelte. Des te belangrijker is het om te letten op een gezonde darmflora met een redelijke stoelgangfrequentie en consistentie van de ontlasting. Frequente diarree, maar ook ernstige verstopping, kan hier negatieve gevolgen hebben en moet zo mogelijk worden genormaliseerd. Patiënten kunnen dit ondersteunen met gezonde voeding. Ook het bijhouden van een voedingsdagboek kan hierbij helpen, omdat het helpt om slecht verdragen gerechten te herkennen en te vermijden – en juist vaker goed verdragen gerechten te eten.
Aanbeveling van darmkuren
BioProphyl: Veel mensen zijn geïnteresseerd in het onderwerp darm, als maatregel om het algemene welzijn te bevorderen. Zijn er gevallen of situaties waarin u een darmkuur als aanvulling aanbeveelt?
Prof. Dr. Schmidt: Een zogenaamde darmkuur – dat wil zeggen het therapeutisch beïnvloeden van de samenstelling van een verkeerd ontwikkelde darmflora – kan naar mijn mening in bepaalde gevallen zinvolle ondersteuning bieden. Zo zijn er bijvoorbeeld gevallen waarin bepaalde bacteriën in de ontlasting overgroeien. In hoeverre probiotische culturen hier therapeutisch aan te raden kunnen zijn, moet echter eerst nog met eenduidig wetenschappelijk bewijs worden opgehelderd. Pas dan zijn concrete uitspraken over het gezondheidsvoordeel mogelijk.
Voedingstips voor de spijsvertering en de alvleesklier
BioProphyl: Welke rol speelt voeding bij het voorkomen van problemen in het spijsverteringskanaal of de alvleesklier? Zijn er specifieke voedingsaanbevelingen die u uw patiënten meegeeft?
Prof. Dr. Schmidt: Bij elke verkorting van het spijsverteringskanaal door verwijdering van een darmgedeelte kunnen spijsverteringsstoornissen optreden. De lengte van het verwijderde darmgedeelte speelt daarbij een bijzondere rol. In individuele gevallen moet bij verwijdering van grote delen van de darm de voeding worden aangepast en/of moeten geneesmiddelen worden gebruikt die de peristaltiek remmen, zodat het transport door de darm langzamer verloopt. Na operaties aan de alvleesklier worden doorgaans extra alvleesklierenzymen, die als tablet worden gemaakt, en blijvend gebruik van zuurremmers aanbevolen om het verteringsvermogen te verbeteren of negatieve gevolgen van een te hoge zuurgraad te voorkomen. Ook bacteriologisch onderzoek van de ontlasting op een pathologische darmcultuur kan nuttig zijn. Concrete tips voor aanvullende suppletie zijn er op dit moment echter nog niet, zoals al vermeld. Soms is het bovendien niet te vermijden geneesmiddelen in te zetten die diarree remmen.
Advies voor darmkuren na operaties
BioProphyl: Voor patiënten die een darmkuur overwegen: met welke adviezen of voorzorgsmaatregelen moeten zij rekening houden, vooral als zij al chirurgische ingrepen in het spijsverteringskanaal hebben ondergaan?
Prof. Dr. Schmidt: Patiënten die sterk tot verstopping neigen, moeten voorzichtig zijn met ingrepen in de darmflora, omdat die neiging soms kan toenemen. De wetenschap onderzoekt momenteel nog of deze patiënten baat kunnen hebben bij de toediening van speciale bacterieculturen. Als diarree op de voorgrond staat, moeten eerst ziekteverwekkende bacteriën worden uitgesloten met een ontlastingskweek en zo nodig onder medisch toezicht worden behandeld.
Selectiecriteria voor darmsaneringsproducten
BioProphyl: Veel mensen zijn ook geïnteresseerd in darmsaneringsproducten. Waarop moet men volgens u vooral letten?
Prof. Dr. Schmidt: Naar mijn mening zijn maatregelen voor darmsanering bij een gezonde darmflora niet nodig. Alleen bij een aangetoonde verstoring moet een arts beoordelen of en welke behandelmogelijkheden in aanmerking komen. Bij neiging tot diarree helpt een voorafgaande analyse op de aanwezigheid van pathologische ziekteverwekkers in de ontlasting. Soms moeten deze met speciale antibiotica worden gedood. Pas in de antibioticavrije periode kunnen arts en patiënt samen overleggen of een poging met een darmkuur zinvol kan zijn om een gezonde darmflora tot stand te brengen en te behouden. Daarbij moet altijd worden bedacht dat concrete therapeutische interventies op dit moment nog niet beschikbaar zijn.



