Het immuunsysteem versterken

Hoe kun je een verkoudheid voorkomen?

"Je moet je immuunsysteem versterken" – dit horen we vaak uit onze omgeving, vooral als we ons wat ziek voelen. Het versterken van je immuunsysteem gebeurt echter niet van de ene op de andere dag, maar is een langdurig proces dat je kunt bereiken door kleine aanpassingen in je levensstijl. Wat kun je doen om de afweermechanismen van je lichaam eenvoudig te ondersteunen en verkoudheden te voorkomen? We willen je graag helpen bij het beantwoorden van deze vraag en je in onze blog enkele tips geven over hoe je je immuunsysteem gezond en veerkrachtig kunt houden, vooral in tijden van verhoogde infectiedruk. We geven je hier een kort overzicht van wat ons ziek maakt, hoe ons immuunsysteem werkt en wanneer een gerichte versterking nodig kan zijn.

Wat maakt ons ziek?

Ons lichaam wordt voortdurend blootgesteld aan verschillende omgevingsinvloeden. We staan de hele dag door in contact met kiemen en ziekteverwekkers die proberen ons lichaam binnen te dringen. Bacteriën, virussen, schimmels, mycobacteriën, parasieten – het zijn allemaal ongewenste gasten die ons immuunsysteem uitdagen en het actief houden. Dat we ermee in aanraking komen, kunnen we niet voorkomen. Toch worden we niet altijd onmiddellijk ziek, omdat de meeste van hen onschadelijk zijn. Sommige soorten kunnen ons echter ziek maken als ze ons lichaam binnendringen. Ze doen dit op verschillende manieren. Verkoudheids- of griepvirussen kunnen bijvoorbeeld worden overgedragen via druppelinfectie, bijvoorbeeld door te hoesten en niezen. Door een smeerinfectie kunnen ziekteverwekkers via voorwerpen en handen op gevoelige slijmvliezen zoals die van de mond en neus terechtkomen, daarom moet regelmatig handen wassen een vast onderdeel van je dagelijkse routine zijn. Bovendien kunnen kiemen via besmet voedsel in het spijsverteringskanaal terechtkomen of via wonden en verwondingen in de huid doordringen. Zodra een ziekteverwekker ons lichaam is binnengedrongen – ongeacht de weg – wordt ons immuunsysteem actief. Het spoort ongewenste indringers op, houdt de meeste ziekteverwekkers tegen en voorkomt dat ze grote schade aanrichten. Hardnekkige ziekteverwekkers gaan vaak gepaard met een langduriger afweerproces en met milde symptomen zoals hoesten en een loopneus, soms ook heesheid of koorts. Deze symptomen zijn weliswaar vervelend, maar maken deel uit van het afweermechanisme en helpen om de ongewenste indringers weer kwijt te raken. Hoe werkt het immuunsysteem eigenlijk precies?

Hoe werkt ons immuunsysteem?

Bij de afweer van ziekteverwekkers werkt ons immuunsysteem op drie verschillende niveaus. Het eerste niveau is de anatomische barrière van ons lichaam, dat wil zeggen onze huid en slijmvliezen. Gevoelige toegangspoorten zijn bijvoorbeeld de mond- en neusslijmvliezen, de lagere luchtwegen en het maag-darmkanaal. Deze dienen als een soort pantser en beschermen ons lichaam tegen aanvallen van buitenaf. Hier vindt dus al de eerste afweerreactie plaats.
Ziekteverwekkers die deze barrière doorbreken, worden op het volgende niveau bestreden door het natuurlijke of niet-specifieke afweersysteem. Hierbij worden zogenaamde macrofagen of ook wel 'vreetcellen' actief, die bij elke ontsteking en infectie als eerste ter plaatse zijn. Zij fungeren als een soort "politie" van het lichaam, waarbij ze alles wat vreemd en onbekend is opnemen, onschadelijk maken en afbreken.
Vaak zijn deze maatregelen echter niet voldoende. In dat geval wordt als laatste redmiddel het specifieke of verworven immuunsysteem geactiveerd. Hier worden specifieke cellen zoals de B- en T-lymfocyten gericht ingezet tegen bepaalde ziekteverwekkers. Dankzij het immunologisch geheugen onthoudt ons immuunsysteem hun vorm, zodat het bij een volgende ontmoeting meteen vol in de aanval kan gaan tegen deze ziekteverwekkers. Dit specifieke afweersysteem wordt daarom ook wel het "intelligente afweersysteem" genoemd. Een sterk immuunsysteem kan ons dus helpen om vervelende alledaagse ziekten, zoals verkoudheid, te voorkomen.

Hoe kan ik mijn immuunsysteem versterken?

De eenvoudigste en belangrijkste maatregel om het immuunsysteem te versterken, is een voedingsrijke en evenwichtige voeding. Volwaardige en zo natuurlijk mogelijke voedingsmiddelen, vers fruit en verse groenten leveren tal van voedingsstoffen die de immuunfunctie in stand houden en ondersteunen. Vooral de essentiële vitamines A, C, D en E en mineralen en sporenelementen, zoals ijzer en zink, zijn van groot belang. Wie zijn voedingsinname wil optimaliseren, kan zijn voeding aanvullen met hoogwaardige vitamine- of mineraalsupplementen, zoals onze Shield of de Macro-Immun Complex.

Een evenwichtige voeding is echter slechts een van de vele factoren die nodig zijn voor een gezond immuunsysteem. Regelmatige lichaamsbeweging speelt ook een belangrijke rol. Om je immuunsysteem te versterken, hoef je echter geen topsporter te worden. Ook matige activiteiten, zoals een wandeling van 30 minuten of een ontspannen fietstocht, kunnen een positief effect hebben op je lichaam en je conditie door het stimuleren van je stofwisseling.

Langdurige stress kan daarentegen een negatieve invloed hebben op de functies van het immuunsysteem en ons mogelijk kwetsbaarder maken voor ziekten. Zorg er daarom voor dat je regelmatig ontspanningsmomenten inplant in je privé- en werkleven en probeer je daar zoveel mogelijk aan te houden. Dit omvat ook voldoende slaap. Constante slaaptekort en onvoldoende rust laten ons vaak moe en uitgeput voelen, wat op de lange termijn ook de prestaties van ons immuunsysteem kan verminderen en ons vatbaarder kan maken voor infecties.

Onze tip: Laat je niet gek maken door al het gedoe over virussen, bacteriën, enzovoort. Naast een goede hygiëne biedt een gezond immuunsysteem de beste bescherming voor onze gezondheid. Houd altijd de vier componenten voeding, beweging, slaap en ontspanning goed in de gaten. Zo kun je je lichaam effectief ondersteunen en de veerkracht van je immuuncellen tegen mogelijke bedreigingen behouden.