Hyaluronzuur: Veel meer dan alleen cosmetica

Wat is Hyaluronzuur?

Hyaluronzuur (ook bekend als hyaluronan) is een polysacharide dat in alle gewervelden, inclusief mensen, in het hele lichaam aanwezig is. Het is een molecuul dat kan bestaan uit 250 tot 50.000 disacharide-eenheden en sterk vertakte netwerken vormt. Deze ruimtelijke structuur en de negatief geladen ionen geven hyaluronzuur zijn bijzondere vermogen om grote hoeveelheden vloeistof te binden. Eén gram hyaluronzuur kan tot zes liter water binden! Dit resulteert in een hoogviskeuze gel dat als smeermiddel en schokdemper voor onze gewrichten dient en onze huid hydrateert.

In ons lichaam bedraagt de totale hoeveelheid hyaluronzuur ongeveer 15 gram. Het komt voornamelijk voor in het bindweefsel, het glasvocht van het oog en het gewrichtskraakbeen, en is een centraal onderdeel van de gewrichtsvloeistof. Ongeveer 30 procent van onze hyaluronzuurvoorraad wordt dagelijks niet-specifiek gemetaboliseerd en afgebroken, terwijl de resterende 70 procent systematisch wordt gemetaboliseerd. Via voeding opgenomen hyaluronzuur blijft maximaal drie dagen in het lichaam, waardoor ons lichaam continu voor aanvulling moet zorgen.

Hoe is hyaluronzuur ontdekt?

De wortels van hyaluronzuur gaan terug tot 1880. De Franse wetenschapper Portes merkte voor het eerst op dat het mucine dat hij bestudeerde in het glasvocht van het oog verschilde van dat in het hoornvlies en in het kraakbeen, en noemde het "hyalomucine". Mucinen zijn een onderdeel van het slijm van veel organismen en hebben belangrijke beschermende en structurele eigenschappen.

Pas in 1934 slaagden de Duitse wetenschappers Meyer en Palmer erin een nieuw molecuul uit het glasvocht van runderen te isoleren. Het bevatte een uronzuur en een aminozuur, wat hen ertoe bracht het molecuul hyaluronzuur te noemen - een combinatie van de termen "hyaloïde" (glasvocht) en "uronzuur". Sinds de jaren 1940 zijn de fysisch-chemische eigenschappen van hyaluronzuur intensief bestudeerd en is de structuur uiteindelijk in 1954 door Meyer en Weissmann ontrafeld. De toenemende kennis over de rol ervan in ons lichaam leidde tot een groeiende interesse in de productie en het gebruik in producten voor verschillende toepassingen. In het begin lag de focus op extractie uit dierlijk weefsel. Aangezien de verwijdering van onzuiverheden problematisch bleek, verschoof de focus steeds meer naar de productie van hyaluronzuur via bacteriële fermentatie en chemische synthese. In de jaren 1990 en 2000 stond de optimalisatie van de bacteriële fermentatietechniek centraal om specifiek moleculen van gedefinieerde grootte te kunnen produceren. Daarnaast werd er bijzondere aandacht besteed aan het exacte metabolisme van hyaluronzuur en de identificatie van de betrokken enzymen. Tegenwoordig is hyaluronzuur een populair ingrediënt in talrijke medische, farmacologische, voedings- en cosmetische toepassingen. Daarom wordt het nog steeds intensief bestudeerd om synthese- en metabolische paden te ontdekken, de productie te optimaliseren en het gebruik te verbeteren.

Hoe vormt hyaluronzuur zich in ons lichaam?

Drie enzymen zijn verantwoordelijk voor de endogene synthese van hyaluronzuur uit glucose of fructose. Dit is ongebruikelijk en tegelijkertijd spannend als je bedenkt dat hyaluronan een eenvoudig opgebouwd molecuul is, dat uit slechts twee moleculen bestaat (ter herinnering: één aminozuur en één uronzuur). Twee van de enzymen synthetiseren hyaluronzuur met een molecuulgrootte van > 2.000 kilodalton, terwijl het derde enzym verbindingen produceert met een grootte van 100 tot 1.000 kilodalton. De balans tussen de synthese en afbraak van hyaluronzuur speelt een belangrijke regulerende rol in ons lichaam en verandert in de loop van ons leven.

Hoog- vs. laag-moleculair hyaluronzuur

Er zijn talrijke studies over hyaluronzuur, maar ondanks deze intensieve onderzoeken is er weinig bekend over zijn exacte biologische eigenschappen in afhankelijkheid van het moleculair gewicht. Het overgrote deel van ons lichaamseigen hyaluronzuur is aanwezig in hoog-moleculaire vorm met een grootte van > 500 kilodalton. Ook ons hyaluronzuur valt binnen dit hoog-moleculaire bereik. Moleculen met een grootte van 10 tot 500 kilodalton worden als laag-moleculair beschouwd. Resultaten uit wetenschappelijke studies geven aan dat met name de structurele eigenschappen lijken af te hangen van de moleculaire grootte. Wat betreft andere parameters vertoonden hoog- en laag-moleculair hyaluronzuur in veel studies geen significante verschillen in hun werking. Hyaluronzuur met een bijzonder laag moleculair gewicht wordt voornamelijk gebruikt in huidcrèmes om het bindweefsel tussen de huidcellen op te vullen en te ondersteunen.

Hyaluronzuur in de gewrichten

Hyaluronzuur is, zoals je al hebt ervaren, een belangrijk onderdeel van onze gewrichten, botten, tanden en huid. Collageen is een andere centrale bouwsteen van het bindweefsel en behoort, met zijn vezelvormende eigenschappen, tot de zogenaamde structurele eiwitten. Het maakt meer dan 30 % uit van het totale bindweefsel en komt ook voor in kraakbeen, botten en onze huid. In totaal hebben we meer dan 140 gewrichten die belasting tot 1.500 kg kunnen weerstaan. Pas door een fijn op elkaar afgestemd samenspel van botten, kraakbeen, spieren, pezen en banden kunnen we ons überhaupt bewegen. Lopen, springen, dansen - al deze dingen zouden zonder onze gewrichten niet mogelijk zijn. Hoe belangrijk ons bewegingsapparaat is, beseffen we vaak pas wanneer sommige bewegingen plotseling niet meer zo soepel verlopen als we gewend zijn. Met regelmatige lichaamsbeweging en een uitgebalanceerd dieet kunnen we onze mobiliteit actief behouden. Bepaalde voedingsstoffen kunnen ook de functie van de gewrichten specifiek ondersteunen.

Een echt gewricht is een beweeglijke verbinding tussen twee botten, omhulde door een gewrichtscapsule van ondersteunend bindweefsel. In de gewrichtsruimte bevinden zich kraakbeen en gewrichtsvloeistof (synovia). Laatstgenoemde dient als smeermiddel voor een soepele beweging, terwijl het kraakbeen, vanwege zijn hoge drukelasticiteit, een schokabsorberende functie vervult. Het bestaat uit veel individuele kraakbeencellen en collageenvezels die een dicht en elastisch netwerk vormen. Via de gewrichtssmeer wordt het van belangrijke voedingsstoffen voorzien, aangezien het zelf niet met de bloedcirculatie is verbonden. Het gezegde "Wie rust, roest" kan hier letterlijk worden genomen, want bij elke beweging wordt voedzame gewrichtsvloeistof in de gewrichtsruimte gepompt. Dit is noodzakelijk zodat specifieke cellen het kraakbeen kunnen vormen en tot op zekere hoogte ook kunnen repareren.

Bij normale slijtage van de gewrichten neemt de dikte van de kraakbeenlaag af. Dit leidt aanvankelijk nog niet tot klachten en de meeste mensen voelen er zelfs niets van. Sterke belasting, terugkerende verwondingen, stofwisselingsziekten en ontstekingen kunnen echter het gewrichtskraakbeen vroegtijdig slijten. Dit leidt tot artrose. In dit geval neemt niet alleen de dikte van het kraakbeen af, maar ook de consistentie van de gewrichtsvloeistof verandert en de dempende werking gaat geleidelijk verloren. Zodra het kraakbeen is afgesleten, kan het niet opnieuw worden opgebouwd en zouden de gewrichtsvlakken tegen elkaar schuren als schuurpapier. Daarom is het des te belangrijker om slijtageprocessen zoveel mogelijk te voorkomen, te vertragen en de voorziening van voedingsstoffen naar de gewrichten te waarborgen. Om de normale functie van je gewrichten te ondersteunen en vroegtijdige slijtage tegen te gaan, hebben we voor jou onze CartivoPro Capsules met hyaluronzuur, vitamine C en koper ontwikkeld.