Darmklachten tijdens zwangerschap en borstvoeding: Oorzaken en verlichting

Hoe uiten darmklachten zich tijdens zwangerschap en borstvoeding?

Vanaf de eerste dag van de zwangerschap past het lichaam zich aan om het groeiende kindje zo goed mogelijk te ondersteunen. Niet alleen de buik groeit, maar er vinden tal van andere lichamelijke veranderingen plaats: de bloedsomloop draait op volle toeren, het immuunsysteem en de stofwisseling passen zich aan, huid en haar veranderen en ook de tanden hebben extra zorg nodig. Vrijwel al deze processen worden gestuurd door veranderingen in de hormoonhuishouding. Deze kunnen ook leiden tot problemen met het spijsverteringsstelsel, waar we hieronder dieper op ingaan.

De meest voorkomende klachten zijn:

• Obstipatie (verstopping)
• Winderigheid (opgeblazen gevoel)
• Brandend maagzuur

Obstipatie op lange termijn voorkomen

Obstipatie tijdens de zwangerschap is meestal onschuldig, maar wel vervelend. Met de juiste voeding kun je het goed voorkomen.

Voor een vlotte spijsvertering is voldoende vezelinname essentieel. Vezels kunnen obstipatie helpen voorkomen, verbeteren de consistentie van de ontlasting en zorgen voor regelmatiger stoelgang. Daarvoor is wel voldoende vochtinname nodig. Zwangere vrouwen moeten daarom twee tot drie liter vocht per dag drinken.

Voedingsmiddelen die rijk zijn aan vezels:

• Volkorenproducten
• Fruit (bijv. appels, peren, gedroogde pruimen)
• Groenten (bijv. broccoli, spinazie, wortels)
• Havermout en lijnzaad
• Gedroogd fruit zoals dadels of vijgen

Voldoende lichaamsbeweging helpt ook tegen obstipatie. Het stimuleert de darmwerking en stofwisseling. Wandelen of speciale zwangerschapsyoga zijn ideaal.

Laxeermiddelen mogen tijdens de zwangerschap alleen in overleg met een arts worden gebruikt, omdat ze mogelijk weeën kunnen opwekken.

Tip: De Vezel Vital Complexx van BioProphyl® is ideaal voor zwangere vrouwen die hun voeding gericht willen aanvullen.

Tips tegen brandend maagzuur tijdens zwangerschap en borstvoeding

De eenvoudigste manier om brandend maagzuur te verlichten is het aanpassen van je eetpatroon. Vermijd koolzuurhoudende dranken, zeer vet of zoet voedsel, pittige kruiden en zure producten. Eet liever meerdere kleine maaltijden per dag in plaats van een paar grote, en kauw goed. Als het maagzuur vooral 's nachts optreedt, vermijd dan late maaltijden en verhoog het hoofdeinde tijdens het slapen.

Ook rechtop zitten of een korte wandeling na het eten kan de druk op de maag verlichten. In zijligging is de linkerzijde aan te raden, omdat hierdoor het maagzuur minder makkelijk terugstroomt in de slokdarm.

Kruidenthee (bijv. munt, venkel of salie) en langzaam kauwen op havermout of een droog stukje brood kunnen ook helpen. Helpt dat niet, dan zijn er tijdens de zwangerschap ook medicijnen beschikbaar die overtollig maagzuur neutraliseren. Raadpleeg hiervoor altijd een arts.

Tip: Voor gerichte ondersteuning is de Basebuffer van BioProphyl® – een combinatie van basische mineralen – een goede keuze om het zuur-base-evenwicht te ondersteunen.

Hoe kun je winderigheid verlichten?

Warme kruidenthee (zoals munt, venkel of anijs), ongeveer 30 minuten na de maaltijd gedronken, helpt tegen een opgeblazen gevoel. Ook buikmassages, een warmwaterkruik of een warm bad kunnen de spieren ontspannen. Voldoende beweging helpt om de opgehoopte gassen af te voeren.

Goed verteerbare voeding is onder andere:

• Gekookte groenten in plaats van rauwkost
• Bananen, rijst, aardappelen
• Courgette, pompoen, wortelen

Bewust en langzaam kauwen ontlast de maag en voorkomt onnodig lucht inslikken. Vermijd bij voorkeur koolzuurhoudende dranken.

Tip: Voor een evenwichtige opname van voedingsstoffen is het product Shield van BioProphyl® zeer geschikt.

Obstipatie: een van de meest voorkomende klachten

Men spreekt van obstipatie wanneer de stoelgang minder dan drie keer per week plaatsvindt, de ontlasting hard, droog en klein is en/of het gepaard gaat met pijn of moeite bij het ontlasten.

Tijdens de zwangerschap ervaart bijna 50% van de vrouwen obstipatie. Een belangrijke oorzaak is de hormonale verandering. Het lichaam maakt meer progesteron aan, dat de baarmoeder ontspant – maar ook de spieren van het spijsverteringskanaal. Hierdoor vertraagt de darmwerking en blijft voedsel langer in het spijsverteringskanaal. Daardoor wordt er meer vocht aan de ontlasting onttrokken, wat resulteert in hardere en minder frequente ontlasting.

Een tweede oorzaak is de groeiende baarmoeder. Die drukt na verloop van tijd op de omliggende organen, waaronder de darmen. Hierdoor wordt de darmpassage belemmerd, en blijft de ontlasting langer in de darmen, waardoor deze nog harder wordt. Daarom nemen obstipatieklachten vaak toe naarmate de zwangerschap vordert.

Als de druk op de maag toeneemt: brandend maagzuur tijdens de zwangerschap

Brandend maagzuur ontstaat wanneer de maaginhoud terugvloeit in de slokdarm. Dit veroorzaakt een branderig gevoel in de keel, slokdarm, bovenbuik en borst, een zure smaak in de mond, oprispingen en slikproblemen. Deze symptomen zijn vervelend, maar meestal onschadelijk. Tijdens de zwangerschap zorgen hormonen ervoor dat spieren, pezen en banden verslappen zodat het kind voldoende ruimte krijgt. Daardoor sluit de kringspier tussen de maag en de slokdarm minder goed, wat de terugvloei van maagzuur vergemakkelijkt. De groeiende baarmoeder verhoogt bovendien de druk op de maag, waardoor maaginhoud nog sneller omhoog wordt gedrukt. In het derde trimester heeft daardoor gemiddeld 70% van de vrouwen last van brandend maagzuur.

Winderigheid tijdens de borstvoeding: een probleem voor moeder en kind

Vooral aan het begin van de zwangerschap hebben veel vrouwen last van winderigheid. Net als obstipatie wordt dit veroorzaakt door het hormoon progesteron, dat de darmactiviteit vertraagt. Hierdoor ontstaan er meer gassen die niet goed kunnen ontsnappen. Naarmate de zwangerschap vordert, drukt het kind op de darmen, wat de klachten verergert.

Ook voeding speelt een rol. Veel zwangere vrouwen stappen over op vezelrijke voeding. Als deze overstap te snel gebeurt, kan dit winderigheid veroorzaken. Daarnaast worden vaak meer melkproducten geconsumeerd. Als het lichaam onvoldoende lactase (het enzym dat melksuiker afbreekt) aanmaakt, kan dat ook tot spijsverteringsproblemen leiden.

In de eerste drie levensmaanden hebben baby’s vaak last van winderigheid. Meestal ligt dit niet aan de spijsvertering zelf, maar aan het feit dat ze veel lucht inslikken tijdens het drinken aan de borst of uit de fles. Als moeders merken dat hun baby onrustig reageert op bepaalde groenten (zoals kool), kunnen zij overstappen op mildere varianten zoals bloemkool of broccoli. Soms is het al voldoende om het verdachte voedingsmiddel één tot twee weken te vermijden. Het spijsverteringsstelsel van de baby ontwikkelt zich immers voortdurend en leert omgaan met nieuwe stoffen.

Let op: Voedingssupplementen zijn geen vervanging voor een evenwichtige voeding en geen behandeling bij ziektes. Raadpleeg bij twijfel altijd je arts of zorgverlener.