Prikkelbare Darm Syndroom (PDS): Oorzaken, Symptomen en Behandelingsmogelijkheden

Wat is het Prikkelbare Darm Syndroom?

De term Prikkelbare Darm Syndroom (PDS) beschrijft een functionele darmstoornis die wordt gekenmerkt door terugkerende buikpijn, een opgeblazen gevoel en/of veranderingen in de stoelgang. Volgens de richtlijnen wordt PDS gediagnosticeerd wanneer aan de volgende drie criteria wordt voldaan:

1. Er zijn chronische symptomen, die langer dan 3 maanden aanhouden, zoals buikpijn of een opgeblazen gevoel, die verband houden met de darmen en meestal gepaard gaan met veranderingen in de stoelgang.
2. De symptomen leiden ertoe dat de patiënt hulp zoekt en/of zich zorgen maakt, en ze zijn ernstig genoeg om de kwaliteit van leven aanzienlijk te verminderen.
3. Er mogen geen kenmerkende veranderingen zijn van andere ziekten die waarschijnlijk verantwoordelijk zijn voor deze symptomen.

Belangrijk om te weten: PDS is niet levensbedreigend en is over het algemeen niet schadelijk voor de gezondheid van de patiënt. Toch moet de aandoening serieus worden genomen en behandeld worden, omdat het gepaard gaat met een aanzienlijke vermindering van de kwaliteit van leven. Niet alleen de symptomen zelf, maar ook de vele doktersbezoeken voor uitsluitingsdiagnostiek en therapievinding, evenals frequente afwezigheid van werk, vormen een aanzienlijke belasting voor patiënten.

De symptomen van PDS

Afhankelijk van het overheersende symptoom worden vier types PDS onderscheiden:

• PDS-D met diarree als hoofdsymptoom
• PDS-C met obstipatie als hoofdsymptoom
• PDS-P met pijn als hoofdsymptoom
• PDS-M met afwisselend diarree en obstipatie

Afhankelijk van het type kunnen de getroffen personen meer last hebben van de volgende karakteristieke symptomen:

• Krampende buikpijn, vooral na een maaltijd of in stressvolle situaties
• Diarree, obstipatie of beide afwisselend
• Een opgeblazen gevoel en een vol gevoel
• Voedselintoleranties, hoewel er geen intolerantie kan worden vastgesteld

Bijkomende symptomen zijn vaak vermoeidheid en uitputting, rugpijn, migraine, slaapstoornissen, menstruatieklachten en psychische klachten zoals angststoornissen en depressie.

Oorzaken van PDS

De exacte oorzaken van PDS zijn nog onduidelijk. Vermoedelijk dragen veel verschillende factoren bij aan het ontstaan van de aandoening. Onder meer ontstekingen van het darmslijmvlies, verstoringen van de darmflora, veranderde darmbewegingen, een overgevoeligheid van de darmzenuwen, maar ook stress of acute infecties zoals diarree worden besproken als mogelijke oorzaken.

Hoe wordt PDS gediagnosticeerd?

De diagnostiek begint met een uitgebreide anamnese die alle klachten van de patiënt vastlegt en vergelijkt met mogelijke symptomen van PDS.

Voor een zekere diagnose is het essentieel dat alle andere aandoeningen die de symptomen kunnen veroorzaken, worden uitgesloten. Dit omvat vooral chronische inflammatoire darmziekten, coeliakie en intoleranties voor lactose of fructose.

Nuttig hierbij is naast lichamelijk onderzoek vooral het bijhouden van een voedings- en symptoomdagboek.

Wat helpt bij PDS?

Als de diagnose PDS met zekerheid is gesteld, ligt de focus van de behandeling, vanwege de onduidelijke oorzaak, op het verlichten van de symptomen. Aangezien er geen standaardtherapie is, moet individueel worden gekeken welke maatregelen de patiënt helpen. Opties zijn onder andere ontspanningstechnieken, pepermuntoliecapsules tegen pijn en een opgeblazen gevoel of probiotica met melkzuur- en bifidobacteriën ter ondersteuning van de darmflora. Professioneel voedingsadvies kan helpen bij het identificeren van mogelijk problematische voedingsmiddelen en het aanbevelen van specifieke diëten die de symptomen kunnen verlichten.