Cholesterol – een belangrijke bouwsteen met neveneffecten
Hoe belangrijk cholesterol is, is snel uitgelegd. Het zorgt voor de stabiliteit van onze celwanden en is de uitgangsstof voor galzuren die we voor de vetvertering nodig hebben, voor geslachtshormonen en voor het zonnehormoon vitamine D. Het is zelfs zo belangrijk dat het lichaam het grootste deel zelf aanmaakt en niet afhankelijk is van externe aanvoer. Lever en darm produceren dagelijks ongeveer 900 mg cholesterol; een derde daarvan komt er extra via de voeding bij. Het lichaam heeft daarbij een behoorlijk uitgekiend systeem ontwikkeld: als minder cholesterol via de voeding wordt opgenomen, maakt het meer aan om dit tekort te compenseren.
In de voeding komt cholesterol uitsluitend in dierlijke producten voor. Bekende cholesterolbronnen zijn eieren, boter, orgaanvlees, vlees, vleeswaren en zuivelproducten. Als men de consumptie hiervan sterk beperkt en daarmee onder de aanbevolen hoeveelheid van 300 mg cholesterol per dag blijft, heeft dit slechts een matig effect op het totale cholesterolgehalte in het bloed. Het gehalte kan zo maar met ongeveer 10 - 15 % dalen.
Cholesterol en het hart- en vaatstelsel
Bij berichten over cholesterol vallen namen als LDL en HDL, of het ‘slechte’ en het ‘goede’ cholesterol. LDL en HDL zijn transportvormen van cholesterol. Pas wanneer het vetoplosbare cholesterol met zogeheten apoproteïnen is samengevoegd, kan het vrij in het bloed circuleren en zijn taken vervullen. LDL staat erom bekend cholesterol naar de cellen te vervoeren en daar af te geven. Te veel LDL hangt samen met een hoog risico op een hartinfarct en beroerte en treedt op bij enerzijds genetische aanleg en anderzijds bijkomende risicofactoren zoals roken, gebrek aan beweging, diabetes mellitus of overgewicht.
Het ‘goede’ HDL vervoert overtollig cholesterol terug naar de lever en beschermt het lichaam tegen verkalking zoals arteriosclerose. Het is dus belangrijk dit onderscheid te maken. De huidige aanbevolen bovengrens voor cholesterol in het bloed is 200 mg/dl. Vakorganisaties wijzen er echter op dat deze grens alleen geldt voor gezonde mensen zonder risicofactoren. Mensen bij wie bijvoorbeeld vaatziekten in de familie voorkomen, overgewicht of bewegingsgebrek spelen, moeten naar lagere totale cholesterolwaarden streven.
Wat te doen bij te veel cholesterol?
De huidige voedingswetenschap en de Deutsche Gesellschaft für Ernährung adviseren bij verhoogd cholesterol de inname van dierlijk vet en verzadigde vetzuren te verminderen. Die zitten bijvoorbeeld in boter, room, vlees, worst, kaas en bladerdeeg. In plaats daarvan moeten voedingsmiddelen met enkelvoudig onverzadigde vetzuren op het menu staan, vooral plantaardige oliën zoals koolzaad- of walnootolie en noten. Een bijzonder waardevolle aanvulling zijn voedingsmiddelen die rijk zijn aan omega 3-vetzuren, zoals lijnzaadolie en vette zeevis (zalm, makreel, haring), omdat is aangetoond dat ze het cholesterolgehalte en vooral het LDL-gehalte verlagen.
Voedingsvezels zijn ook zeer effectieve cholesterolverlagers, omdat ze galzuren in de darm kunnen binden, waarna die worden uitgescheiden. Het lichaam moet dan meer galzuren produceren en gebruikt daarvoor de aanwezige cholesterolvoorraad, waardoor het cholesterolgehalte in het bloed vervolgens aantoonbaar daalt.
Wie zijn voeding extra met omega 3-vetzuren en voedingsvezels wil verrijken, kan kiezen voor onze beproefde Krillöl en het Ballaststoff Vital Komplex.
Bronnen en referenties
- Biesalski H. K., Bischoff S., Puchstein C. (2010): Ernährungsmedizin, 4. Auflage, Stuttgart
- Biesalski H.K., Grimm P., Nowitzki-Grimm S. (2015): Taschenatlas Ernährung, 6. Auflage, Stuttgart



