Vitamine D3 en de weg naar onze cellen
Over vitamine D3 wordt momenteel veel gesproken. Terecht! Niet zonder reden krijgt de zonnevitamine steeds meer aandacht: het is een universele krachtbron voor al onze cellen.
Vitamine D3 heeft een bijzondere positie onder de vitaminen, omdat ons lichaam het onder bepaalde omstandigheden zelf kan aanmaken en het daarnaast ook een hormoon is. Hormonen zijn signaalstoffen in ons lichaam die belangrijke signalen naar de betreffende doelcellen overbrengen en daar een reeks reacties oproepen.
Laten we de weg van vitamine D vanaf de productie tot het transport naar onze cellen nader bekijken. Onze huid heeft het indrukwekkende vermogen onder invloed van zonlicht een vorm van cholesterol om te zetten in een voorloper van vitamine D3. Deze voorloper wordt vervolgens in onze huid met behulp van warmte omgevormd tot echte vitamine D3, ook cholecalciferol genoemd.
De keuze tussen de endocriene en autocriene werkingsroute
Het lichaam beslist nu welke weg vitamine D3 volgt, afhankelijk van waar het het meest nodig is. Er zijn twee mogelijkheden:
Ofwel wordt het naar de lever vervoerd, daar in een transportvorm omgezet en vervolgens naar de nieren gebracht. In de nieren wordt uit die transportvorm met behulp van een enzym de actieve hormoonvorm van vitamine D3, calcitriol, gevormd. Dit is de vorm die de vitamine haar bijzondere positie geeft! Deze route wordt ook de endocriene route genoemd: het geproduceerde hormoon calcitriol wordt aan de bloedbaan afgegeven en roept daar verdere reacties op. De bekendste is waarschijnlijk het in stand houden van het calciumgehalte in het bloed. Het calciumgehalte moet beslist constant blijven; alleen zo worden onze botten optimaal beschermd.
Via een tweede route komt cholecalciferol rechtstreeks vanuit de huid in een doelcel terecht, bijvoorbeeld een cel van het immuunsysteem, en zorgt daar voor een goede werking. In het actuele vitamine D-onderzoek zijn meer dan 30 weefselcellen geïdentificeerd die regelmatig van cholecalciferol moeten worden voorzien. Deze cellen zijn uitstekend uitgerust en hebben dezelfde enzymen als de nieren om zelf het hormoon calcitriol te vormen. Deze route wordt paracrien of autocrien genoemd, in de hormoonleer een synoniem voor het gebruik van het geproduceerde hormoon door de cel zelf. Naast immuuncellen hebben ook cellen van de darm, hersenen en zelfs het hart dagelijks cholecalciferol nodig.
Cholecalciferol in voedingsmiddelen en voedingssupplementen
Wist u al van de uiteenlopende functies van vitamine D3? En dat onze cellen dagelijks cholecalciferol nodig hebben? Cholecalciferol is overigens ook de vorm van vitamine D3 die in voedingsmiddelen voorkomt. Vooral in de donkere maanden oktober tot april zijn de zonnestralen in onze streken vaak onvoldoende om genoeg cholecalciferol aan te maken. Denk er dus aan uw voeding te verrijken met voedingsmiddelen die noemenswaardige hoeveelheden vitamine D bevatten, zoals vette zeevis, en aanvullend een waardevolle vitamine D3-olie op basis van cholecalciferol te nemen.
Bronnen en referenties
- Biesalski H.K., Grimm P., Nowitzki-Grimm S. (2015): Taschenatlas der Ernährung, 6. Auflage, Stuttgart
- Morris, H. A., Anderson H. (2010): Autocrine and Paracrine Actions of Vitamin D. Clin Biochem Rev 31:129–138
- Hollis, B. W., Wagner C. L. (2013): Clinical Review The Role of the Parent Compound Vitamin D with Respect to Metabolism and Function: Why Clinical Dose Intervals Can Affect Clinical Outcomes.
- Hollis, B. W., Wagner C. L. (2013): Clinical Review The Role of the
Parent Compound Vitamin D with Respect to Metabolism and Function: Why
Clinical Dose Intervals Can Affect Clinical Outcomes.
J Clin Endocrinol Metab. 98(12): 4619–4628



