Vitaminen en mineralen: zo kan een tekort aan voedingsstoffen worden vastgesteld
Een vitamine- of voedingsstoffentekort kan op verschillende manieren worden vastgesteld. Een eerste inschatting van de voorziening van voedingsstoffen wordt verkregen via de anamnese en de beoordeling van een voedingsdagboek door een gekwalificeerde voedingsdeskundige. Eenzijdige voedingspatronen die daaruit blijken en bepaalde symptomen kunnen wijzen op een mogelijk tekort, dat vervolgens met laboratoriumanalyses kan worden bevestigd. We laten aan de hand van enkele geselecteerde voedingsstoffen zien welke symptomen op een tekort kunnen wijzen en met welke analyses het vermoeden betrouwbaar kan worden bevestigd.
Vitamine B12
Symptomen van een tekort en risicogroepen
Een vitamine B12-tekort kan leiden tot een verminderd geheugen, vermoeidheidsverschijnselen, aandachtsproblemen, depressieve stemmingen, neurologische stoornissen en bloedarmoede. Tot de risicogroepen behoren mensen die volledig plantaardig eten en personen met maag- of darmaandoeningen zoals atrofische gastritis, de ziekte van Crohn, colitis ulcerosa of exocriene pancreasinsufficiëntie.
Vermoeden van een vitamine B12-tekort: de diagnostiek
De Europese vereniging voor klinische voeding en metabolisme (ESPEN) beveelt aan de vitamine B12-status te controleren bij alle patiënten die tekenen van bloedarmoede vertonen en bij psychosen, polyneuropathie en neurodegeneratieve aandoeningen. Deze kan met verschillende biomarkers worden bepaald. Daartoe behoren de twee statusparameters totaal vitamine B12 en holotranscobalamine (holo-TC) en de functionele parameters methylmalonzuur (MMA) en homocysteïne. Voor een betekenisvol resultaat wordt idealiter een statusparameter gecombineerd met een functionele parameter en worden bijvoorbeeld holo-TC en MMA gemeten. Voor de interpretatie van holo-TC en MMA zijn de betreffende laboratoriumreferentiewaarden en de klinische klachten bepalend. De grenswaarde die in de eerdere versie onvolledig was weergegeven, is verwijderd.
Vitamine B12 aanvullen
Bij acute klinische symptomen en bij aandoeningen die gepaard gaan met een verminderde opname van voedingsstoffen, moet vitamine B12 intramusculair worden geïnjecteerd om de voorziening te waarborgen.
Een ontoereikende inname zonder tekortsymptomen kan daarentegen met een voedingssupplement worden gecompenseerd. Zo moeten veganisten in principe vitamine B12 aanvullen, omdat alleen zo een voldoende voorziening kan worden gewaarborgd. Hetzelfde geldt voor vegetarische vrouwen tijdens de zwangerschap en de borstvoedingsperiode. Ons volledig plantaardige Vitamin B-Komplex bevat alle acht B-vitaminen, dekt de dagelijkse vitamine B12-behoefte betrouwbaar en is ideaal om de voeding te verrijken.
Foliumzuur
Symptomen van een tekort en risicogroepen
Een foliumzuurtekort leidt in de eerste plaats tot verstoring van de celdelings- en groeiprocessen en als gevolg daarvan tot bloedarmoede. Tijdens de zwangerschap bestaat er een verhoogd risico op zogenaamde neuralebuisdefecten, die de ontwikkeling van de hersenen en/of het ruggenmerg van het kind betreffen. De meest voorkomende vorm is de ‘open rug’, een misvorming van de wervelkolom en het ruggenmerg.
Tot de risicogroepen behoren personen met maag-darmaandoeningen, zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven, vrouwen die regelmatig de anticonceptiepil gebruiken en rokers.
Vermoeden van een foliumzuurtekort: de diagnostiek
Foliumzuur wordt bepaald in het bloedplasma of serum. Foliumzuurconcentraties boven 2,5 ng/ml worden als normaal beschouwd. Van een tekort spreekt men bij waarden lager dan 2,0 ng/ml.
Als er sprake is van bloedarmoede, moet vóór de behandeling van het foliumzuurtekort bovendien een vitamine B12-tekort worden uitgesloten. Als dit onontdekt blijft, kan de toediening van foliumzuur de bloedarmoede weliswaar verbeteren, maar kan de zenuwschade door het vitamine B12-tekort daardoor verergeren.
Foliumzuur aanvullen
Voedingssupplementen met foliumzuur kunnen een verhoogde foliumzuurbehoefte veilig en betrouwbaar dekken. Vooral vrouwen met een kinderwens moeten vóór de zwangerschap en in het eerste trimester dagelijks 400 µg foliumzuur aanvullen. Folsäure DHA bevat precies deze hoeveelheid en waarborgt daarmee de dagelijkse inname.
Vitamine D3
Symptomen van een tekort en risicogroepen
Vitamine D is onmisbaar voor de botgezondheid. Een tekort bij kinderen leidt tot onvoldoende mineralisatie van de botten en het ziektebeeld rachitis. Bij volwassenen veroorzaakt een vitamine D-tekort botverweking en draagt het bij aan het ontstaan van osteoporose. Andere symptomen van een ontoereikende voorziening zijn een verzwakt immuunsysteem, spierzwakte en botpijn.
Tot de risicogroepen behoren chronisch zieken, zorgbehoevenden en alle andere personen die nauwelijks of helemaal niet buiten komen. Door het verminderde vermogen om vitamine D aan te maken hebben bovendien ouderen en mensen met een donkere huidskleur een hoger risico op een vitamine D-tekort. Daarnaast behoren zuigelingen tot de risicogroepen voor een ontoereikende vitamine D-voorziening. Daarom krijgen zij in het eerste levensjaar vitamine D ter voorkoming van rachitis.
Vermoeden van een vitamine D-tekort: de diagnostiek
De vitamine D-status wordt bepaald door 25-hydroxyvitamine D (25(OH)D) in het bloedserum te meten. Het resultaat kan worden uitgedrukt in de eenheden nmol/l of ng/ml (voor de omrekening van nmol/l naar ng/ml deelt men de waarde door 2,5).
Serumwaarden lager dan 30 nmol/l betekenen een gebrekkige vitamine D-voorziening met een verhoogd risico op botverweking en osteoporose. Serumwaarden van 30 tot minder dan 50 nmol/l wijzen op een ontoereikende inname met mogelijke gevolgen voor de botgezondheid, terwijl waarden boven 50 nmol/l als voldoende worden beschouwd.
Vitamine D aanvullen
Vitamine D3 is een voorloper van actieve vitamine D, die ons lichaam met behulp van zonlicht zelf in de huid kan aanmaken. De activering vindt plaats via verdere omzettingsstappen, vooral in de lever en de nieren. De sterkte van de zonnestralen is echter slechts ongeveer 6 maanden per jaar voldoende om een vitamine D-aanmaak mogelijk te maken die de behoefte dekt. Een hoogwaardig supplement kan helpen om de dagelijkse behoefte te dekken en het ontstaan van een tekort te voorkomen. Onze Vitamin D3-druppels bevatten 1.000 I.E. vitamine D3 per druppel in vierge olijfolie en kunnen flexibel en passend bij uw behoefte worden gedoseerd.
Magnesium
Symptomen van een tekort en risicogroepen
Eerste tekenen van een magnesiumtekort kunnen gebrek aan eetlust, misselijkheid, braken, vermoeidheid en algemene zwakte zijn. In het verdere verloop kan het leiden tot een tekort aan calcium en kalium, neurologische symptomen zoals gevoelloosheid, tintelingen of plotselinge gedragsveranderingen en hartritmestoornissen.
Een magnesiumtekort kan ontstaan als gevolg van chronische diarree, braken, nieraandoeningen, chronisch alcoholgebruik en het gebruik van verschillende geneesmiddelen, zoals antibiotica of vochtafdrijvende middelen.
Ook ouderen gelden als risicogroep, omdat de darm magnesium niet meer voldoende absorbeert of het in grotere mate via de urine wordt uitgescheiden.
Vermoeden van een magnesiumtekort: de diagnostiek
Het referentiebereik voor magnesium in het serum ligt tussen 0,76 – 1,10 mmol/l. Deze normale waarden sluiten een tekort echter niet uit, omdat slechts ongeveer 0,3 % van het totale magnesium in het plasma voorkomt en de waarde zeer lang op peil kan worden gehouden door magnesium uit de weefsels vrij te maken. Symptomen van een tekort treden pas op bij zeer lage serumconcentraties onder 0,5 mmol/l.
Magnesium aanvullen
Als u tot de genoemde risicogroepen behoort, moet u uw magnesiuminname in het oog houden en het mineraal zo nodig aanvullen. Een natuurlijk en hoogwaardig supplement is Sango Koralle. Dit bevat calcium en magnesium in hun natuurlijke samenhang met een bijzonder hoge biologische beschikbaarheid en ondersteunt daarmee op betrouwbare wijze het dekken van de dagelijkse behoefte.
Zink
Symptomen van een tekort en risicogroepen
Tekenen van een licht zinktekort kunnen een droge en licht ontstoken huid, nachtblindheid, een verzwakte afweer en een verminderd reuk- en smaakvermogen zijn. Een ernstig tekort uit zich doorgaans in huidontstekingen rond de mond en de anus en aan de ellebogen, knieën, vingergewrichten en enkels. Deze kunnen gepaard gaan met infecties, omdat de immuunfunctie door het tekort sterk wordt aangetast. Andere tekenen zijn diarree, haaruitval, slechte wondgenezing, gebrek aan eetlust en lusteloosheid.
Een slechte voorziening wordt vaker waargenomen bij ouderen en patiënten met chronische inflammatoire darmziekten. Een vegetarische voeding kan grotere hoeveelheden fytaat bevatten, waardoor het risico op een zinktekort toeneemt.
Vermoeden van een zinktekort: de diagnostiek
De moeilijkheid bij het stellen van een zekere diagnose is dat geen van de hierboven beschreven symptomen specifiek is voor een zinktekort. Dat betekent dat er ook andere oorzaken aan ten grondslag kunnen liggen. Bovendien bestaat er tot nu toe geen betrouwbare bloedtest om het aan te tonen. Een zinktekort geldt daarom als bevestigd wanneer extra toediening van zink tot verbetering van de symptomen leidt.
Zink aanvullen
Als na een nauwkeurige anamnese het vermoeden van een ontoereikende zinkinname wordt bevestigd, kan deze met behulp van een passend voedingssupplement worden verbeterd. Zinkbisglycinaat heeft een bijzonder hoge biologische beschikbaarheid en is daardoor bijzonder geschikt om een tekort te voorkomen.



