Voeding en dagelijks leven

Het immuunsysteem versterken

‘U moet uw immuunsysteem versterken’ – die zin horen we allemaal uit onze persoonlijke omgeving, vooral als we ons wat ziek voelen. Die versterking gebeurt echter niet van vandaag op morgen, maar is een langdurig proces dat met kleine veranderingen in de leefstijl kan worden bereikt. Wat kunt u doen om de afweermechanismen van uw lichaam eenvoudig te ondersteunen en verkoudheden te voorkomen?
Het immuunsysteem versterken

Zo kunt u een verkoudheid voorkomen

‘U moet uw immuunsysteem versterken’ – die zin horen we allemaal uit onze persoonlijke omgeving, vooral als we ons wat ziek voelen. Die versterking gebeurt echter niet van vandaag op morgen, maar is een langdurig proces dat met kleine veranderingen in de leefstijl kan worden bereikt. Wat kunt u doen om de afweermechanismen van uw lichaam eenvoudig te ondersteunen en verkoudheden te voorkomen? We helpen u graag bij het beantwoorden van deze vraag en geven in ons blogartikel enkele tips om uw immuunsysteem ook in perioden met meer infecties gezond en weerbaar te houden. Daarvoor geven we eerst een kort overzicht van wat ons eigenlijk ziek maakt, hoe ons immuunsysteem werkt en wanneer gerichte versterking nodig kan zijn.

Wat maakt ons ziek?

Ons lichaam wordt voortdurend blootgesteld aan verschillende omgevingsinvloeden. Dag en nacht hebben we contact met kiemen en ziekteverwekkers die ons lichaam proberen binnen te dringen. Bacteriën, virussen, schimmels, mycobacteriën en parasieten zijn allemaal ongenode gasten die ons immuunsysteem uitdagen en actief houden. We kunnen niet voorkomen dat we ermee in contact komen. Toch worden we niet altijd meteen ziek, want een groot deel is voor ons onschadelijk. Sommige soorten kunnen ons echter ziek maken als ze ons lichaam binnendringen. Dat lukt ze op verschillende manieren. Verkoudheids- of griepvirussen kunnen bijvoorbeeld via druppelinfectie door hoesten en niezen worden overgedragen. Via contactbesmetting bereiken ziekteverwekkers via voorwerpen en handen gevoelige slijmvliezen zoals die van mond en neus. Regelmatig handen wassen moet daarom een vast onderdeel van de dagelijkse routine zijn. Daarnaast kunnen kiemen via besmet voedsel in het spijsverteringskanaal terechtkomen of via wonden en beschadigde plekken de huid binnendringen. Zodra een ziekteverwekker ons lichaam is binnengekomen – langs welke weg dan ook – wordt ons immuunsysteem actief. Het spoort ongewenste indringers op, weert de meeste ziekteverwekkers af en voorkomt dat ze grotere schade kunnen aanrichten. Bijzonder hardnekkige ziekteverwekkers gaan vaak gepaard met een langer afweerproces en lichte klachten zoals hoesten en een loopneus, soms ook heesheid of koorts. Deze symptomen zijn weliswaar onaangenaam, maar vormen een belangrijk onderdeel van het afweermechanisme en helpen ongewenste indringers weer kwijt te raken. Hoe werkt de afweer nu precies?

Hoe werkt ons immuunsysteem?

Bij het afweren van ziekteverwekkers werkt ons immuunsysteem op drie verschillende niveaus. Het eerste is de anatomische barrière van ons lichaam, dus onze huid en slijmvliezen. Gevoelige toegangspoorten zijn bijvoorbeeld het mond- en neusslijmvlies, de onderste luchtwegen en het maag-darmkanaal. Deze dienen als een soort pantser en beschermen ons lichaam tegen aanvallen van buitenaf. Hier vinden dus al de eerste afweerreacties plaats.
Ziekteverwekkers die deze barrière overwinnen, worden op het volgende niveau bestreden met de natuurlijke of niet-specifieke afweer. Daarbij worden zogeheten macrofagen of vreetcellen actief, die bij elke ontstekingshaard en infectie als eerste ter plaatse zijn. Ze vormen een soort ‘lichaamspolitie’, want alles wat lichaamsvreemd en onbekend is, nemen ze op, maken ze onschadelijk en breken ze uiteindelijk af.
Vaak zijn deze maatregelen echter niet voldoende. In zulke gevallen wordt als laatste instantie de verworven of specifieke afweer geactiveerd. Hierbij richten specifieke cellen zoals B- en T-lymfocyten zich op afzonderlijke ziekteverwekkers. Door het immunologische geheugen onthoudt ons immuunsysteem hun vorm en kan het bij hernieuwd contact meteen met volle kracht optreden. De specifieke afweer wordt daarom ook ‘intelligente afweer’ genoemd. Een sterk immuunsysteem kan ons dus helpen vervelende alledaagse ziekten zoals verkoudheid te voorkomen.

Hoe kan ik mijn immuunsysteem beter toerusten?

De eenvoudigste en belangrijkste maatregel om het immuunsysteem te versterken is een voedingsrijke en evenwichtige voeding. Volwaardige, zo natuurlijk mogelijke levensmiddelen en verse groenten en fruit leveren talrijke vitale stoffen die onze immuunfunctie in stand houden en ondersteunen. Vooral de essentiële vitaminen A, C, D en E en mineralen en sporenelementen, waaronder ijzer en zink, zijn van belang. Wie de voedingsstoffenvoorziening wil optimaliseren, kan de voeding gericht aanvullen met hoogwaardige vitamine- of mineralenpreparaten, zoals onze Shield of de Makro-Immun Komplex.

Volwaardige voeding is echter maar één van de verschillende factoren die nodig zijn voor een gezond immuunsysteem. Ook regelmatige lichaamsbeweging speelt een belangrijke rol. Om het immuunsysteem te versterken hoeft u echter zeker geen topsporter te worden. Ook matige activiteiten, zoals 30 minuten wandelen of rustig fietsen, hebben een positief effect op ons lichaam en onze conditie doordat ze de stofwisseling stimuleren.

Aanhoudende stress kan de functies van het immuunsysteem daarentegen negatief beïnvloeden en ons mogelijk vatbaarder maken voor aandoeningen. Plan daarom regelmatig ontspanningsmomenten in, zowel privé als op het werk, en probeer u daaraan te houden. Daarbij hoort ook voldoende slaap. Door voortdurend slaapgebrek en onvoldoende herstel voelen we ons vaak moe en uitgeput. Dat kan op den duur ook de prestaties van ons immuunsysteem verminderen en ons vatbaarder maken voor infecties.

Onze tip: laat u niet gek maken door alle ophef rond virussen, bacteriën en dergelijke. Naast goede hygiëne biedt een gezond immuunsysteem uiteindelijk de beste bescherming voor onze gezondheid. Houd daarbij steeds de vier onderdelen voeding, beweging, slaap en ontspanning goed in de gaten. Zo kunt u uw lichaam effectief ondersteunen en de slagkracht van uw immuuncellen tegen potentiële bedreigingen behouden.

Bronnen en referenties

  • Fersch B, Kremser K (2019): Das Immunsystem. Apotheken Umschau. https://www.apotheken-umschau.de/Immunsystem. Zugriff: 09.03.2020.
  • Bundeszentrale für gesundheitliche Aufklärung (BZgA) (2020): Infektionskrankheiten. https://www.infektionsschutz.de/infektionskrankheiten.html. Zugriff: 09.03.2020.

Het BioProphyl-magazine

Lees verder

Meer perspectieven uit het BioProphyl-magazine.

Ontdek alle magazineartikelen
Voeding en dagelijks leven

Wat is een darmherstelkuur?

Verliefde mensen voelen ‘vlinders in hun buik’, we nemen beslissingen ‘op ons gevoel’ en hebben een ‘goed buikgevoel’ wanneer we vertrouwen hebben. U kent deze traditionele uitdrukkingen vast. Ze laten zien dat ons spijsverteringskanaal...

12 min. leestijd
Artikel lezen: Wat is een darmherstelkuur?