Kennis over voedingsstoffen

Gezond in de adventstijd

We kennen het allemaal: de adventstijd begint en Kerstmis komt dichterbij. Plotseling zijn we omringd door talloze lekkernijen die erop wachten opgegeten te worden. Kerstmarkten, bakkerijen en alle supermarkten verleiden ons met kerstkoekjes, speculaas, chocoladebrood, gebrande amandelen, kerststol, snoep en nog veel meer.
Gezond in de adventstijd

Gezonder door de advents- en kerstdagen – 10 tips

We kennen het allemaal: de adventstijd begint en Kerstmis komt dichterbij. Plotseling zijn we omringd door talloze lekkernijen die erop wachten opgegeten te worden. Kerstmarkten, bakkerijen en alle supermarkten verleiden ons met kerstkoekjes, speculaas, chocoladebrood, gebrande amandelen, kerststol, snoep en nog veel meer.

De feestdagen zorgen met hun uitgebreide kerstmenu voor de kroon op het geheel en daar is het alweer: het zogeheten ‘kerstvet’, dat vervolgens opnieuw op onze lijst met goede voornemens belandt en in het nieuwe jaar meteen moet verdwijnen.

In werkelijkheid worstelen we echter vaak tot in de lente, of zelfs langer, met de overtollige kilo’s. Het is daarom zeker zinvol de ellende al vooraf te voorkomen door tijdens de kerstdagen gezond te eten.

Wilt u echter beslist niet afzien van al die kerstlekkernijen en toch wat van de ‘kerstmagie’ meekrijgen?

Dan geeft dit artikel u misschien de nodige inspiratie en laat het zien hoe u de kersttijd gezonder en lichter, maar toch lekker kunt maken.

Tip 1: fruit in plaats van koekjes

Wij Duitsers zijn wereldkampioen kerstkilo’s, en niet zonder reden. Meestal beginnen we al vóór Kerstmis regelmatig te snoepen van koekjes en allerlei suikerhoudend gebak.

Als we tijdens de adventstijd en kerstdagen gezond willen eten en minder calorieën willen innemen, is het daarom een goed idee vaker fruit als alternatief te kiezen. Kleurrijke fruitschalen zien er niet alleen mooi uit en vullen de kerstdecoratie aan. Sinaasappels, mandarijnen, kiwi’s, lychees en kaki’s zijn ook een heel gezond alternatief voor zoetigheid en verzadigen tegelijkertijd veel sneller. Abrikozen en gedroogde appelringen zijn eveneens geschikter om van te snoepen dan snoep en gebak.

Daarnaast zijn noten een goede keuze om tijdens de kerstdagen gezonder te eten. Ze bevatten heel waardevolle stoffen en het is daarom ook in het algemeen raadzaam ze regelmatig te eten. Geniet er wel met mate van, want noten bevatten relatief veel calorieën.

Tip 2: kerstkoekjes zonder suiker en meel

Wie beslist niet zonder kerstkoekjes wil, hoeft dat ook niet. Het is meestal geen probleem als u af en toe bewust van het lekkere gebak geniet, maar niet elke dag.

Daarnaast kunt u eenvoudig gezondere koekjes bakken. Witte bloem en suiker zijn meestal de ‘hoofdschuldigen’ in kerstgebak. U kunt deze ingrediënten dus weglaten en vervangen door gezondere ‘lichtgewichten’.

Maar kan dat wel? Bakken zonder suiker en witte bloem?

Ja, dat kan! In plaats van suiker kunnen we bijvoorbeeld zoetmiddelen zoals galactose, xylitol of stevia gebruiken. Volkorenmeel, amandelmeel en kokosmeel zijn daarnaast uitstekende alternatieven en heel geschikt als meelvervanger.

Als we bij het bakken op de ingrediënten letten en bij voorkeur lichtere alternatieven kiezen, zijn onze kerstkoekjes aanzienlijk gezonder en kunnen we er dus zonder zorgen van genieten. Een extra voordeel is er voor mensen met diabetes, die nu ook weer gerust in de koekjestrommel mogen grijpen.

Tip 3: alcohol met mate – de calorieval van glühwein en sterke drank

Veel mensen houden ervan: de sfeervolle en uitgelaten stemming op de kerstmarkt. We doen kerstinkopen, maken een praatje en genieten met onze partner, vrienden of familie van de lekkernijen en het aanbod van de verschillende kraampjes.

Omdat het meestal al ijskoud is, mogen glühwein en een digestief niet ontbreken. We willen ons immers ‘vanbinnen verwarmen’.

Juist hier ligt echter een vaak onbekende calorieval. Een kop glühwein bevat al meer dan 200 calorieën. Zoals bekend zijn 2-3 bekers snel gedronken. Voorzichtigheid is dus geboden als we dit jaar de advents- en kerstdagen zonder extra vetrolletjes willen doorkomen.

Een paar koppen tellen al snel op tot de hoeveelheid calorieën van een volwaardige hoofdmaaltijd, die we vaak ook nog op de kerstmarkt eten. Bovendien zijn we met alcohol op veel sneller geneigd tot verdere ‘zonden’, die ons later dwarszitten.

Ook het digestief na vet eten of tijdens een bezoek aan vrienden en familie kunt u overslaan, vooral omdat het vaak niet bij één blijft. Ga liever naar buiten en maak een wandeling voor de spijsvertering. Zo profiteert u dubbel.

Tip 4: water drinken

In het algemeen is het heel belangrijk voldoende vocht binnen te krijgen. Dit geldt vooral in de kersttijd, omdat we vaak aanzienlijk meer en ongezonder eten dan normaal. Stofwisseling, maag en spijsvertering worden flink op de ‘kerstproef’ gesteld.

Het is daarom essentieel dat we dagelijks minstens 2 liter water of ongezoete thee drinken. Als we voldoende vocht binnenkrijgen, stimuleren we onze spijsvertering en stofwisseling en remmen we bovendien de eetlust.

Omdat we ’s nachts al uitdrogen, is het aan te raden de dag meteen goed te beginnen en in de ochtend voldoende te drinken.

Tip 5: de dag goed beginnen

Als we de dag met goede gewoonten en voedingsmiddelen beginnen, wordt het veel gemakkelijker de rest van de dag gezonder te maken.

Daarom kan het juist in de kersttijd helpen ’s ochtends een smoothie en veel water te drinken. Zo voorzien we ons lichaam meteen van verschillende belangrijke voedingsstoffen, mineralen en vitaminen die ons organisme direct op gang brengen.

Daarnaast zorgt een smoothie in de ochtend voor een aangenaam verzadigd gevoel, waardoor we later bij het kerstdiner en de suikerhoudende lekkernijen minder overmatig willen toetasten. Enkele rekoefeningen en wat beweging versterken dit gevoel ook en helpen ons tijdens de advents- en kerstdagen bewuster en gezonder te eten.

Tip 6: geen klassiek kerstdiner

De kerstdagen, met hun vaak uitgebreide menu’s, kunnen zwaar uitvallen. Vooral het afzien van een klassiek kerstdiner kan ons daarom gezonder en vooral lichter door de kerstdagen helpen. Probeer dit jaar eens een wat ander kerstmenu. Zo is de kans veel groter dat u dit jaar geen extra kilo’s meeneemt naar het nieuwe jaar.

Vet gebraad met veel koolhydraatrijke bijgerechten maakt het kerstdiner niet alleen moeilijk verteerbaar, maar ook bijzonder calorierijk. Wat dacht u dit jaar van een vegetarisch of veganistisch kerstdiner? De volgende kerstmenu’s zijn doorgaans lichter en gezonder, maar toch lekker:

Hoofdgerechten

  • Fijne truffelrisotto met gebakken bospaddenstoelen
  • Lasagne van zoete aardappel of groenten met pesto
  • Paddenstoelenragout met groenteburgers
  • Pompoen-ricottaravioli
  • Aardappelgratin
  • Risotto met boerenkool

Bij feestelijke vegetarische gerechten zijn de mogelijkheden bijna onbeperkt. Hier vindt u nog meer lekkere inspiratie voor het kersthoofdgerecht, dat u het beste kunt aanvullen met bijgerechten zoals winterse salades en soep.

Wie beslist geen dierlijke producten wil missen, kan in plaats van de klassieke vette kerstgans bij voorkeur vis bereiden. Zo bevat het kerstmaal aanzienlijk minder vet en calorieën.

Bijgerechten

Als u tijdens Kerstmis gezonder wilt eten, moet u vooral op de bijgerechten letten. Kroketten, friet, spätzle en de bijbehorende calorierijke roomsauzen kunt u bij een licht kerstdiner daarom beter vermijden. Gebruik in plaats daarvan bij voorkeur groenten, salades of rijst.

Slimme aanpak: serveer vooraf een caloriearme soep en salade. Uw honger is dan al enigszins gestild door de gezonde voorgerechten, waardoor u meestal minder van het hoofdgerecht eet.

Nagerecht

Ook het kerstnagerecht hoeft voor gezondere feestdagen niet te vervallen. Laat gewoon vet- en suikerrijke desserts zoals chocolademousse en tiramisu weg. Serveer in plaats daarvan lichtere gerechten, zoals fruitsalade, vlierbloesemijs, gepocheerde perziken of vruchtenkwark.

Tip 7: langzaam en met aandacht eten

Ons verzadigingsgevoel ontstaat pas na 15 tot 20 minuten. Als we gezonder door de kerstdagen willen komen, moeten we ook aan dit mechanisme denken.

Juist het kerstmenu bestaat meestal uit meerdere gangen, die vaak haast worden verslonden. Als we te snel eten, leidt dit tot te grote porties, omdat ons lichaam pas te laat aangeeft dat we mogelijk te veel hebben gegeten.

Wetenschappelijk onderzoek laat inmiddels ook zien dat het verzadigingsgevoel ontstaat door verschillende mechanismen en signaalstoffen in darmcellen. Zo bevestigden studies van de universiteit in Athene dat bij een langzaam gegeten maaltijd (30 minuten) de concentratie eetlustremmende hormonen aanzienlijk hoger was (40%) dan bij een snel gegeten maaltijd (5 minuten).

Eet daarom vooral met Kerstmis, wanneer er een overvloed aan lekkernijen is, langzamer en met meer aandacht en kauw goed. Neem eventueel zelfs een kleine pauze tussen de gangen. Zo voorkomt u dat u te veel eet en komt u uiteindelijk aanzienlijk lichter en gezonder door de feestdagen.

Tip 8: maatregelen voor zelfdiscipline – verleidingen beperken

We kennen het allemaal: ‘Uit het oog, uit het hart.’ Zo kan het ook werken met zoete en ongezonde kerstverleidingen. We kunnen er dus al voor kiezen ze helemaal niet te kopen.

Als we thuis toch af en toe iets willen snoepen, is het bovendien zinvol de lekkernijen niet voortdurend zichtbaar op tafel en op schalen te zetten. Anders pakken we er veel vaker iets van.

Voor een gezondere advents- en kersttijd laten we de goedgevulde schaal met snoep en koekjes daarom liever niet de hele dag op tafel staan. Zo beperken we onbewust snoepen.

Daarnaast kunt u peperkoek en kerststol vóór het eten in kleinere stukjes snijden. Zo gebruiken we een psychologisch waardevol aspect: doordat we vaker iets mogen pakken, zijn we sneller tevreden en eten we daardoor ook minder van de ongezondere zoetigheden.

Tip 9: frisse lucht om stress te verminderen

Naast alle maatregelen voor gezondere voeding tijdens de advents- en kerstdagen is het ook heel belangrijk regelmatig naar buiten te gaan en stress te verminderen. We weten allemaal dat Kerstmis niet alleen sfeervol en rustgevend is. Er moeten kerstinkopen worden gedaan, voorbereidingen worden getroffen en talrijke afspraken worden nagekomen.

Dit leidt vaak tot stress, wat op zijn beurt ons eetgedrag beïnvloedt. Wanneer we gestrest zijn, eten we zoals bekend ook sneller meer en vaak ongezonder, omdat we onbewust compensatie zoeken voor de inspanningen.

Daar komt bij dat er ook geregeld spanningen ontstaan wanneer alle familieleden weer bij elkaar zijn en de verwachtingen van de feestdagen hoog liggen. Juist met Kerstmis is de sfeer daarom soms geladen.

Ga daarom regelmatig naar buiten en maak een wandeling. Verminder stress en zoek uw uitlaatklep in goede gewoonten. Een wandeling in de natuur brengt onze bloedsomloop weer op gang en stimuleert bovendien onze spijsvertering. Een ontspannen basishouding en kalmte helpen u ook deze innerlijke onrust te voorkomen.

Als sommige situaties tijdens de feestdagen niet aan uw verwachtingen voldoen, adem dan liever diep door dan uw emoties te volgen. Dit bespaart u veel stress en helpt u uiteindelijk aanzienlijk gezonder door de kerstdagen te komen.

Tip 10: detox na afloop

Tijdens de kerstdagen draaien onze spijsverteringsorganen op volle toeren. Vet, zoetigheid en alcohol moeten worden verteerd, meestal in grotere hoeveelheden dan anders. Ons lichaam kan daarna dus wat ontlasting gebruiken.

Neem daarom na de feestdagen één tot twee detoxdagen waarop u niets zoets, geen vet en geen alcohol gebruikt. Kies juist voor groenten en fruit en gun uw organisme een pauze. U zult merken dat deze compensatie uw lichaam goeddoet en dat u zich al snel weer helemaal fit voelt. Deze nieuwe energie kunt u daarna gebruiken voor een gezonde en succesvolle start van het nieuwe jaar! We wensen u daarbij alle goeds!

Het BioProphyl-magazine

Lees verder

Meer perspectieven uit het BioProphyl-magazine.

Ontdek alle magazineartikelen