Wat is choline?
Choline is een vitamineachtige stof die vroeger ook vitamine B4 werd genoemd. Ze behoort tot de essentiële voedingsstoffen die het lichaam slechts in beperkte hoeveelheden zelf kan aanmaken, waardoor het afhankelijk is van aanvoer via de voeding.
Vooral dierlijke voedingsmiddelen zoals eieren, melk en zuivelproducten, vlees en lever zijn rijk aan choline. Plantaardige voedingsmiddelen bevatten in vergelijking aanzienlijk minder choline. Daarom ligt de dagelijkse choline-inname bij een volledig plantaardige voeding vaak onder de aanbevolen waarde. Deze wordt door de EU voor jongeren vanaf 15 jaar en volwassenen op 400 mg gesteld.
Dat choline bepalend is voor het behoud van bepaalde lichaamsfuncties heeft de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) met drie gezondheidsclaims bevestigd. Ze bevestigt dat choline
- bijdraagt tot een normaal vetmetabolisme
- bijdraagt tot de instandhouding van de normale leverfunctie en
- bijdraagt tot een normaal homocysteïnemetabolisme
Zonder choline zouden deze stofwisselingsprocessen niet soepel verlopen en zouden op lange termijn gezondheidsproblemen ontstaan.
Waaruit bestaat choline?
Choline is een zogeheten quaternaire ammoniumverbinding en bestaat uit stikstof, waterstof, zuurstof en koolstof. Vanwege de structurele gelijkenis met de B-vitaminen werd het vroeger ook vitamine B4 genoemd.
In onze stofwisseling wordt choline omgezet in acetylcholine, een van de belangrijkste neurotransmitters. Als overbrenger van zenuwsignalen speelt acetylcholine een centrale rol bij de regeling van talrijke lichaamsfuncties, zoals de bloeddruk en de spijsvertering.
Hoe werd choline ontdekt?
Choline werd in 1849 door de Duitse scheikundige Adolph Strecker ontdekt in varkensgal. Hij noemde de stof naar het Oudgriekse woord ‘cholé’ voor gal. In 1866 en 1867 werd ze voor het eerst onafhankelijk van elkaar chemisch geproduceerd door de wetenschappers Adolf Baeyer en Charles Adolphe Wurtz.
In welke voedingsmiddelen zit choline?
In de volgende tabel hebben we het cholinegehalte van enkele voedingsmiddelen vermeld. Deze laat zien dat hoge cholinegehalten vooral in dierlijke producten voorkomen. Plantaardige voedingsmiddelen bevatten aanzienlijk kleinere hoeveelheden.
Voedingsmiddel | ∅ Cholinegehalte per 100 g |
Kippeneidooier | 820,5 mg |
Runderlever | 418,2 mg |
Varkenslever | 301,6 mg |
Haring | 179,4 mg |
Kippenvlees | 65,8 mg |
Volle melk | 14,3 mg |
Karnemelk | 17,7 mg |
Tarwekiemen | 152,1 mg |
Havervlokken | 32,2 mg |
Sojamelk | 23,6 mg |
Tofu | 27,4 mg |
Pompoenpitten | 63,1 mg |
Kan choline als supplement worden ingenomen?
Choline kan niet alleen via de dagelijkse voeding, maar ook als voedingssupplement worden ingenomen. In capsulevorm is het zowel afzonderlijk als gecombineerd met andere voedingsstoffen verkrijgbaar. De dosering verschilt per product. Een zuiver monoproduct is doorgaans hoger gedoseerd dan een combinatiepreparaat. Meer informatie over de dosering vindt u ook in ons adviesartikel ‘Choline goed doseren: alles wat u over de inname moet weten’.
Waarom is choline belangrijk voor het lichaam?
Choline is een belangrijk bestanddeel van de transporteiwitten die vet en cholesterol van de lever naar de weefsels vervoeren. Zonder choline zou deze transportroute niet meer werken, zou het vet in de lever worden opgeslagen en zou de lever ernstig worden belemmerd in zijn functie als stofwisselingscentrum.
Choline is ook nodig om het homocysteïnegehalte in het bloed te verlagen. Een verhoogde homocysteïnewaarde is een risicofactor voor het ontstaan van coronaire hartziekte.
Ten slotte is choline nodig voor de synthese van acetylcholine, een van de belangrijkste neurotransmitters van onze stofwisseling, die er bijvoorbeeld voor zorgt dat prikkels van de zenuwen naar de spieren kunnen worden overgedragen.



