Voeding en dagelijks leven

Darmklachten tijdens de zwangerschap en borstvoeding: oorzaken en verlichting

Spijsverteringsklachten zoals winderigheid, verstopping of brandend maagzuur komen vaak voor tijdens een zwangerschap. Ze leiden tot een onaangenaam drukkend gevoel in de buik of een brandend gevoel in de slokdarm. We leggen uit waardoor deze klachten worden veroorzaakt en met welke natuurlijke middelen ze kunnen worden verlicht of voorkomen.
Darmklachten tijdens de zwangerschap en borstvoeding: oorzaken en verlichting

Hoe uiten darmklachten zich tijdens de zwangerschap en borstvoeding?

Vanaf de eerste dag van de zwangerschap stelt het lichaam zich erop in om de groeiende baby voortaan zo goed mogelijk te verzorgen. Hiervoor groeit niet alleen de buik, maar vinden er talrijke andere lichamelijke veranderingen plaats: het hart- en vaatstelsel draait op volle toeren, het immuunsysteem en de stofwisseling passen zich aan, huid en haar veranderen en het gebit heeft bijzondere aandacht nodig. Vrijwel al deze processen worden bepaald door veranderingen in de hormoonhuishouding. Deze kunnen ook leiden tot problemen met het spijsverteringsstelsel , waarop we hieronder nader ingaan.

De meest voorkomende klachten zijn:

  • Verstopping
  • Winderigheid
  • Brandend maagzuur

Verstopping op lange termijn voorkomen

Verstopping tijdens de zwangerschap is doorgaans geen reden tot bezorgdheid, maar wel onaangenaam. Met de juiste voeding kunt u die voorkomen.

Doorslaggevend voor een soepele spijsvertering is de voldoende inname van voedingsvezels. Deze kunnen verstopping voorkomen en de consistentie van de ontlasting en de frequentie van de stoelgang positief beïnvloeden. Om deze functie te vervullen hebben ze voldoende vocht nodig, daarom moeten zwangere vrouwen twee tot drie liter vocht per dag drinken.

Bijzonder vezelrijk zijn:

  • Volkorenproducten
  • Fruit (bijv. appels, peren, gedroogde pruimen)
  • Groenten (bijv. broccoli, spinazie, wortelen)
  • Havermout en lijnzaad
  • Gedroogd fruit zoals dadels of vijgen

Voldoende beweging is een ander hulpmiddel tegen verstopping. Het bevordert de darmwerking en de stofwisseling. Ideaal voor zwangere vrouwen zijn wandelingen of speciale yogalessen.

Laxeermiddelen mogen door zwangere vrouwen alleen na overleg met de behandelend arts worden ingenomen, omdat deze onder bepaalde omstandigheden voortijdige weeën kunnen veroorzaken.

Tip: Het Ballaststoff Vital Komplex van BioProphyl® is ideaal voor zwangere vrouwen die hun voeding gericht willen aanvullen.

Voorbeelden van vezelrijke levensmiddelen

Tips voor het omgaan met brandend maagzuur tijdens de zwangerschap en borstvoeding

De eenvoudigste manier om brandend maagzuur te verlichten is een verandering van de voeding. Daarbij moeten koolzuurhoudende dranken, zeer vette en zeer zoete gerechten, scherpe specerijen en zeer zure voedingsmiddelen worden vermeden. Eet bovendien liever meerdere kleine maaltijden dan enkele grote en kauw goed. Als het brandend maagzuur vooral ’s nachts optreedt, moeten late maaltijden worden vermeden en moet het bovenlichaam tijdens het slapen iets hoger worden gelegd.

Ook bewust gaan zitten of een korte wandeling na het eten kan de druk op de maag verminderen. In zijligging wordt de linkerzijde aanbevolen, omdat het maagzuur dan moeilijker in de slokdarm kan opstijgen.

Als huismiddel hebben het drinken van thee (bijvoorbeeld pepermunt, venkel of salie) en het langzaam kauwen van havermout of een droog stukje brood zich bewezen. Als deze geen verlichting bieden, kunnen ook tijdens de zwangerschap verschillende geneesmiddelen worden ingenomen die het overtollige zuur neutraliseren. Neem hiervoor contact op met uw behandelend arts.

Tip: Voor gerichte ondersteuning wordt het BioProphyl®-product Basenpuffer aanbevolen – een combinatie van basische mineralen die kan bijdragen aan de regulering van het zuur-base-evenwicht.

Hoe kan winderigheid worden verlicht?

Verlichtend bij winderigheid werkt hete thee (bijvoorbeeld pepermunt, venkel of anijs), die ongeveer 30 minuten na een maaltijd wordt gedronken. Buikmassages, warmwaterkruiken of een heet bad werken ontkrampend en ontspannend. Voldoende beweging zorgt er bovendien voor dat de onaangename gassen kunnen ontsnappen.

Geschikte, licht verteerbare voedingsmiddelen zijn:

  • Gestoofde groenten in plaats van rauwkost
  • Bananen, rijst, aardappelen
  • Courgette, pompoen of wortelen

Daarnaast helpt langzaam en bewust kauwen – dat ontlast de maag en voorkomt onnodig inslikken van lucht. Dranken met koolzuur moeten zo veel mogelijk worden vermeden.

Tip: Voor een evenwichtige toevoer van voedingsstoffen is het product Shield van BioProphyl® geschikt.

Verstopping: een van de meest voorkomende klachten

Medisch gezien spreekt men van verstopping wanneer de stoelgang minder vaak dan om de drie dagen plaatsvindt, de afzonderlijke porties ontlasting erg klein, hard en droog zijn en/of de stoelgang gepaard gaat met klachten zoals pijn.

Tijdens de zwangerschap heeft bijna 50 % van alle vrouwen last van verstopping. Een oorzaak ligt in de veranderde hormoonhuishouding. Het lichaam maakt meer progesteron aan, dat onder andere een ontspannende werking op de baarmoeder heeft. Tegelijkertijd ontspant echter ook de musculatuur van het spijsverteringskanaal, waardoor de darmbewegingen vertragen en het voedsel langzamer door de darm wordt vervoerd. Daardoor wordt meer water aan de ontlasting onttrokken, wordt deze harder en vinden de stoelgangen met grotere tussenpozen plaats.

De tweede oorzaak van de verstopping zijn de veranderingen van de baarmoeder. Deze wordt tijdens de zwangerschap groter, verdringt daardoor geleidelijk de andere organen en drukt op de darm. Daardoor wordt het verdere transport van de voedselbrij belemmerd, blijft deze langer in de darm en wordt hij steviger doordat er meer water aan wordt onttrokken. De groei van de baarmoeder is ook de reden waarom de ernst van de verstopping tijdens de zwangerschap toeneemt.

Wanneer de druk op de maag toeneemt: brandend maagzuur tijdens de zwangerschap

Brandend maagzuur ontstaat wanneer maaginhoud terugvloeit naar de slokdarm. Het veroorzaakt brandende pijn in de keel, de slokdarm, de bovenbuik en de borst, een onaangenaam zoute smaak in de mond, het zuur oprispen van maaginhoud en moeite met slikken. Deze symptomen zijn weliswaar zeer onaangenaam, maar doorgaans ongevaarlijk. Tijdens de zwangerschap zorgen hormonen ervoor dat spieren, pezen en banden van de aanstaande moeder soepeler worden, zodat de baby voldoende ruimte krijgt. Daardoor sluit de spierring tussen maag en slokdarm niet meer goed, waardoor het maagzuur gemakkelijker kan terugvloeien naar de slokdarm. Door de groei van de baarmoeder neemt bovendien de druk op de maag toe, waardoor ook de inhoud ervan in de slokdarm kan worden gedrukt. Daarom heeft in het derde trimester van de zwangerschap gemiddeld 70 % van de vrouwen last van brandend maagzuur.

Winderigheid tijdens de borstvoedingsperiode als probleem voor moeder en kind

Vooral aan het begin van de zwangerschap hebben de meeste aanstaande moeders last van onaangename winderigheid. Net als verstopping wordt die veroorzaakt door het hormoon progesteron. Door de vertraagde darmwerking ontstaan meer gassen die niet kunnen ontsnappen. Tegen het einde van de zwangerschap belemmert het kind de darmwerking, waardoor eveneens winderigheid kan ontstaan.

Een andere oorzaak van winderigheid ligt in de voeding. Veel zwangere vrouwen veranderen hun eetgewoonten en kiezen vaker voor volwaardige en vezelrijke voedingsmiddelen. Als deze omschakeling te abrupt gebeurt, veroorzaakt ze winderigheid. Bovendien eten zwangere vrouwen vaak meer zuivelproducten. Als er niet genoeg lactase wordt aangemaakt, het enzym dat melksuiker splitst, kan dat eveneens tot spijsverteringsstoornissen leiden.

In de eerste drie levensmaanden hebben ook zuigelingen vaak last van winderigheid. Dat komt meestal echter niet door spijsverteringsproblemen, maar doordat er tijdens het geven van borstvoeding of flesvoeding veel lucht wordt ingeslikt. Als moeders die borstvoeding geven echter het gevoel hebben dat hun baby met winderigheid reageert op het eten van bepaalde koolsoorten, kunnen ze in plaats daarvan milde soorten zoals bloemkool of broccoli eten. Soms is het ook voldoende om het verdachte voedingsmiddel één tot twee weken weg te laten. Het spijsverteringsstelsel van zuigelingen ontwikkelt en verandert zich elke dag, zodat het geleidelijk leert omgaan met vermeend problematische bestanddelen.


Opmerking: Voedingssupplementen zijn geen vervanging voor een evenwichtige voeding en geen behandeling voor ziekten. Neem bij twijfel contact op met uw behandelend arts.

Het BioProphyl-magazine

Lees verder

Meer perspectieven uit het BioProphyl-magazine.

Ontdek alle magazineartikelen
Voeding en dagelijks leven

Wat is een darmherstelkuur?

Verliefde mensen voelen ‘vlinders in hun buik’, we nemen beslissingen ‘op ons gevoel’ en hebben een ‘goed buikgevoel’ wanneer we vertrouwen hebben. U kent deze traditionele uitdrukkingen vast. Ze laten zien dat ons spijsverteringskanaal...

12 min. leestijd
Artikel lezen: Wat is een darmherstelkuur?